Login Witaj w portalu HANUMAN.pl
17.12.2018, godz. 09:00

Mistycy południowych Indii

 

Artykuł na podstawie mojego wystąpienia na konferencji filozoficznej na Uniwersytecie Śląskim w roku 2007.


Dwunastu świętych południowych Indii. Początek wielkiej tradycji.

 

Przy obecnym stanie wiedzy na temat „hinduizmu” można śmiało powiedzieć, iż termin jest co najmniej nietrafiony na określenie religii Indii. W obrębie religii, którą właśnie potocznie nazywa się hinduizmem napotykamy tak wiele różnych ścieżek, dyscyplin duchowych, różnych systemów religijno-filozoficznych, odmiennych wierzeń,  iż tak naprawdę termin ten nic nam nie mówi, poza tym, że przywołuję pewien obszar świata i ludzi w nim żyjących. Prócz tego mamy jeszcze kilka mniej lub bardziej trafionych skojarzeń o politeizmie, świętych krowach, biedzie i Gandhim. Jednym słowem pojęcie to bardziej zaciemnia nam przedmiot naszego poznania niż go rozjaśnia.

 Inną anegdotyczną historyjką opisującą całą tą sytuacje jest historia, która przydarzyła mi się samemu. Poniekąd nie tylko mi, ale wielu znajomym z Forum Indyjskiego i jego okolic. Kiedyś spotkałem sannjasina (mnicha) z tradycji wisznuickiej. Swami ciekawie odniósł się do stanu wiedzy na temat hinduizmu. Wpierw powiedział o genezie powstanie słowa hinduizm. Według Swamiego...


w zamierzchłych czasach mieszkańcy terenu, który dzisiaj nazywamy Pakistanem, nazywali mieszkańców żyjących za rzeką Sindhu, czyli w Indiach hindusami, gdyż w ich języku bardzo trudno było wymówić zbitkę:  sindhu, zdecydowanie łatwiej: hindu. Zatem słowo hindus oznacza ludzi mieszkający za rzekę Sindh. Jak widać termin ten się ostał, co więcej przyjął się. Swami tłumaczył dalej mówiąc: gdyby  teraz nazwać trzy główne religie Bliskiego Wschodu takie jak: chrześcijaństwo, judaizm i islam -  jordanizmem, skoro powstały one na obszarze położonym wzdłuż rzeki Jordan, odzwierciedlało by to trafność tego pojęcia. Podobnie rzecz ma się z terminem „hinduizm”.

Nie będę więc mówił o hinduizmie, lecz o początkach wisznuizmu w południowych Indiach. Wisznuizm już nie co łatwiej przedstawić i zrozumieć europejczykowi, choć i tu piętrzy się wiele trudności. W naszym rozumieniu innych kultur posługujemy sie pojęciami wypracowanymi w Europie, nosimy też w naszych głowach pewne schematy myślenia i kody kulturowe. Wszystko to piętrzy trudności w poznawaniu wisznuizmu, jaki i całych Indii.

 Z dużym prawdopodobieństwem można powiedzieć, że około wieku VI i VIII, na terenie obecnego stanu Tamil Nadu swoją działalność rozwijało 12 nauczycieli duchowych uważających boga Wisznu za Najwyże Bóstwo.  Zapoczątkowali tym samym ścieżkę duchową bhakti, która sobie stawia za cel urzeczywistnienie miłości do Wisznu.  Tradycja wisznuicka południowych Indii mówiła o nich Alwar, co oznaczą osobę całkowicie oddaną Wisznu. Alwarowie z czasem stali kimś na kształt patronów wisznuizmu (południowego). W rzeczy samej uważa się ich za pierwszych "apostołów" szkoły wisznuickiej nazywanej – Śri Sampradają[1]. W pozostawianych przez siebie działach filozoficzno-literackich, poźniejsi uczeni szkoły odnajdywali najwyższe prawdy filozofii wedanty (chodzi o wiśisztadwaita wedantę).

Natomiast za bezpośredniego twórcą filozofii wiśiszta uważa się świętego i filozofa Ramanudżę. Niemniej ważni dla całej myśli byli jego poprzednicy i nauczyciele: Nathamuni oraz Jamuna, a także późniejsi komentatorzy: Vedanta Desika  czy Pillaj .

W ujęciu tradycyjnym, prezentowanym przez Szkołę, czas w którym działali Alwarowie należy do tzw. wieku mędrców, po nim nastąpił wiek nauczycieli. Datuję się go od działalności Nathamuniego, Jamuny i Ramanudży. Przypada to na wiek IX i XI. Wtedy nastąpił też znaczący rozwój filozoficzno-teologicznej doktryny wisznuitów.

Tymczasem na Zachodzie na przestrzeni wieku VIII do IX  Europa była świadkiem bojów Karola Wielkiego, Benedyktyni dopiero co zakładali swoje opactwa,  natomiast  Cyryl i Metody ruszali na wielka wyprawę chrystianizacji Słowian. Apostołowie słowian wpadli na zręczny pomysł nauczania chrześcijaństwa w językach lokalnych, czego świadectwem jest liturgia w starocerkiewno-słowiańskim. Podobnie w Indiach południowych, mistycy bhakti pisali swoje hymny na cześć boga Wisznu w języku  tamilskim, języku swego regionu, w języku zwykłego człowieka.  W swoich hymnach zawarli swoje duchowe doświadczenie, opisując mistyczne doznania.

 Wśród nich znalazł się  cieszący wielkim poważaniem Nammalwar, który spędził podobno 16 lat pod jednym drzewem, zachowując całkowite milczenie, po przerwaniu ciszy, napisał około 1000 hymnów, wśród nich znalazł się i ten:

 

My tutaj i tamten człowiek,

ten człowiek

i tamten inny pomiędzy

 

Tamta kobieta, ta kobieta

i tamta inna,

którakolwiek

 

Tamci ludzie, i ci tutaj

I tamci, między nimi

 

Te rzeczy, tamte rzeczy

i te inne, między  nimi

jakiekolwiek

 

Wszystkie rzeczy umierają,

te rzeczy

tamte rzeczy

i te inne między nimi

 

Dobre rzeczy,

złe rzeczy

Rzeczy które były, które będą

 

będąc nimi wszystkimi

pośród nich

On jest

 

Fragment hymnu Nammaalwara, który wyraża świadomość obecności boga we wszystkich rzeczach. 

Z hymnów Alwarów utworzono jeden zbiór zawierający cztery tysięcy hymnów, stąd też nazwa Nalajira Diwja Prabandham (Święta Antologia Czterech Tysięcy Wersetów). Diwja Prabandham ma również i to istotne znaczenie, o czym już wspomniałem, gdyż  po raz  pierwszy bhakti została wyrażona w języku lokalnym w tradycji hinduskiej.

 

 

Al – war oznacza dosłownie, zanurzony w bogu, pogrążony w miłości boga. Według nauczyciela Pillana słowo to pochodzi z korzenia aal („głęboki), zatem słowo : alwar  znaczy „tych którzy są głęboko zanurzeni w miłości [do Wisznu]”[2]

 

Alwarów było dwunastu, wśród nich jedna kobieta, ich imiona w porządku chronologicznym są następujące:

1. Poygai Alwar                    713 A.D.

2. Putattalawar                      713 A.D.

3. Pejaalwar                           713 A.D.

4. Tirumalisai   Alwar           720 A.D.

5. Tondaradippodi Alwar      726 A.D.

6. Kulaśekhar Alwar              767 A.D.

7. Tiruppan Alwar                  781 A.D.

8. Tirumangai Alwar              776 A.D.

9. Perija Alwar                       785 A.D.

10. Andal  (kobieta)               767 A.D.

11. Nammalwar                      798 A.D.

12. Madhurakavi                    800 A.D.

 

 

Warto odnotować, że hymny Alwarów według szkoły Ramanudży, uważane są za równie święte, pisma smriti Religi wedyjskiej. Sama zaś szkoła upatruje korzenie  swej filozofii w samej Rig Wedzie.

Dla nauczycieli takich jak Ramanudża, Rig Weda pomimo tego, że mówi o wielu bogach jest w istocie monoteistyczna w swej wymowie. Ramanudża twierdzi,  że już na samym początku Rig Wedy, Wisznu ogłaszany jest najwyższym bytem. Do swoich wniosków dochodzi, dzięki szczegółowej analizie tekstu w jego warstwie znaczeniowej, ale przede wszystkim za pośrednictwem interpretacji poszczególnych słów sanskryckich. To stara braminska technika interepretacji, u Ramanudży jej główne korzenie tkwą w filozfii Karma-mimansy. Tradycja uważała literaturę Alwarów za objawioną, i poważała ją  na równi z sanskryckimi Wedami.[3] Ponieważ przyjmowali to podwójne dziedzictwo: Wed i hymnów Alwarów, ich filozofia nazwana została „Ubhaja Wedanta” czyli „podwójna Wedanta”. 

Trzynastowieczny teolog i geniusz filozoficzny Wedanta Desika,i Waisznawą  napisał:

Jasno pojmujemy nie jasne Wedy  z pieśni radości, które są niczym piękna girlanda Tamilu. Dzięki nim Wedy stały się dostępne dla całego świata

 

W postaci  Nammalwara i Tirumnakai Alwara i innych, Pan objawił się w dziesięciu nowych inkarnacjach. Niczym chmury zbierające wilgoć oceanu i oddające jej w postaci deszczu dla korzyści wszystkich, istotne znaczenie Wed zostało zebrane i podarowane wszystkim w języku, który wszyscy mogli zrozumieć.[4]

 

Tradycja religijna Śri Wajsznawów należy do religii księgi.  Księgi te, bo było ich kilka, należy objaśniać. Wisznuizm posiada zatem wielu nauczycieli, którzy pisali komentarze do takich tekstów jak Bhagawad-gita, Upaniszady, Purany, Wedanta-sutry. Poniekąd łatwiej to zrozumieć  przyrównując ten system do tradycji chrześcijańskiej i jej rozwiniętej formy scholastyki oraz mieszczącej się w jej ramach wiele interpretacji teologów i filozofów. 

 

 

Początek południowej tradycji bhakti

 

Uważa się, że Tradycja bhakti, miała swój początek właśnie w działalności i utworach Alwarów około VII wieku naszej ery.

 

Słowo bhakti ma swój źródło słów w sanskryckim słowie ‘bhajdź’ – które oznacza: dzielić, podzielać, w dalszych znaczeniach również oddanie, nabożność. (za słownikiem Maxa Mulerra) W tym kontekście oznacza to podzielenia natury boga, uczestniczenie w niej.

 

W dziełach Alwarach bhakti przejawiało w uniesionym opiewaniu chwał bóstwa, ekstatycznych aktach oddania się bóstwu, w rytuałach, w nieprzerwanej medytacji o jego boskich przymiotach, pełnieniu służby dla bóstwa w świątyni oraz w byciu pomocą dla innym wyznawców, braci w wierze, również śpiewanie chwał i opiewanie majestatu boskiego imienia.[5]

 

Tradycja bhakti była przekazywana za pośrednictwem literatury sanskryckiej chodzi zwłaszcza o Bhagawata Purane. Rozlała się na całe Indie  dzięki działalności nauczycieli takich jak: Ramananda, Ćaitanji, Wallabhy, Kabira, Surdasa, Kabira i Guru Nanaka (Sikhizm).[6]

 

Mistyka Alwarów.

 

Zagadnienie mistycyzmu jest wyjaśnianie w różny sposób. W sensie filozoficznym najczęściej podawane jest objaśnienie, iż mistycyzm jest przekonaniem o jedności natury człowieka z naturą boską,  z którą można pozostawać w łączności dzięki takim środkom jak kontemplacja. Kontemplacja zaś rodzi owoce duchowej mocy. Mistykowi dostępna jest wiedza, zamknięta dla torów myśli zwyczajnej.[7]

 

Często więc utożsamia się mistycyzm ze szczególnym rodzajem stanów psycho-fizjologicznych, ponad naturalnych stanów mentalnych.  Wyróżnia się też różnego rodzaju mistycyzmy: mistycyzm natury, mistycyzm spirytualny – duszy, religijny mistycyzm, mistycyzm oblubieńczy, mistycyzm transcedentalny (tożsamości).[8]

 

U Alwarów pojawia się mistycyzm tzw. oblubieńczy. Bóg staje się dla wyznawcy namiętnością. Uczucia biorą górę i bóstwa staję się duchowym oblubieńcem. Jednak nie tylko. Miłość wiele ma imion. Istnieje więc miłość rodzicielska, synowska itd. Skłonność pobożnego staje się mu przewodnikiem. W świecie doczesnym ta duchowa wizja staję się inspiracją do działania, do służby. Przejawia się ona w kręgu wyznawców, w sandze, jak i poza nią. Jak pisze znawca tematu:  doświadczenie jedynie wizji Boga nie usatysfakcjonowałoby Alwarów, zależy im z równą siła na bożej służbie.  [9]

A zatem życie tu i teraz nabiera nowego znaczenia, posiada wyższą rangę. „W tym sensie na mistycyzm Alwarów składa się pewna droga, czyli sposób życia oraz duchowy cel jaki jemu przyświeca, a który adept ma nadzieje osiągnąć.

 

Ø       na drogę życia składają się takie elementy intensywny, uczuciowy stosunek do Boga – czyli pielęgnowanie miłości (bhakti)

 

Ø      przestrzeganie pewnej religijnej dyscypliny takiej jak medytacja (dhjana) oraz innych sposobów oddawania czci.

 

Ø       taki sposób życia również zakłada jako podstawowe wymaganie zdobycie duchowej wiedzy, co sprowadza się do studiowania tekstów religijnych i filozoficznych, szukania pouczeń guru (nauczycieli), sadhu (świętych mężów) 

 

Ø      rozwiniecie w sobie obojętności na światowe przyjemności (wairagja)

 

Ø      oraz przede wszystkim rozwijanie cnót etycznych

 

Duchowym celem staje się tu stan egzystencji w którym dusza będąc uwolniona z jarzma materii cieszy się wiecznie, Pełnią, Najwyższym Bytem w pełni Chwały.  Zgodnie z filozofię Wiśisztaadwaity ten cel nazywany jest mokszą, droga zaś sadhaną.[10]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1] Sampradaja - Szkoła

[2] Tamże, s. 193.

[3] V.Narajan, The Way and the Goal, s.2

[4] Wedanta Desika, Rahasja-traja-saara, ed. Raamaateecikaacaariyar Swami, vol.1, pp. 3 and 7, Tamże, s. 9.

[5] Tamże, s.1

[6] Tamże, s.1

[7] Oxford Dictionary of Philosophy, S.Blackburn, s.253.

[8] S.M.S. Chari, Philosophy and Theistic Mystycisim of the Alwars, s. 151.

[9] Tamże, s. 152

[10] Tamże, s.152.

 

0 komentarzy

Komentarze należą do osób, które je zamieściły. Nie bierzemy odpowiedzialności za ich treść.

Wydarzenia

Brak nadchodzących wydarzeń

Translator

  • Arabic
  • Bulgarian
  • Catalan
  • Chinese Simplified
  • Chinese Traditional
  • Croatian
  • Czech
  • Danish
  • Dutch
  • English
  • Filipino
  • Finnish
  • French
  • German
  • Greek
  • Hebrew
  • Hindi
  • Indonesian
  • Italian
  • Japanese
  • Korean
  • Latvian
  • Lithuanian
  • Norwegian
  • Portugese
  • Romanian
  • Russian
  • Serbian
  • Slovak
  • Slovenian
  • Spanish
  • Swedish
  • Ukrainian
  • Vietnamese